کوهدشت

 ویژه نامه تفسیر جزء ۳۰:

کانون سبحان / در آیات 1تا14 این سوره مبارکه به اشارات کوتاه و هیجان انگیز و تکان دهنده ای از حوادث هولناک پایان این جهان و آغاز رستاخیز برخورد می کنیم که انسان را در عوالم عجیبی سیر می دهد. در این مختصر،چهار نشانه مطرح شده توضیح داده می شود: آیه یکم می فرماید: [...]

مطالب این سوره بر دو محور دور می زند:

1- نشانه هایی از قیامت در پایان این جهان و آغاز رستاخیز.

2- عظمت قرآن و آورنده آن و تاثیرش در نفوس انسانی.

در آیات 1تا14 این سوره مبارکه به اشارات کوتاه و هیجان انگیز و تکان دهنده ای از حوادث هولناک پایان این جهان و آغاز رستاخیز برخورد می کنیم که انسان را در عوالم عجیبی سیر می دهد. در این مختصر،چهار نشانه مطرح شده توضیح داده می شود: آیه یکم می فرماید:« در آن هنگام که خورشید در هم پیچیده می شود» دانشمندان امروز معتقدند که انرژی خورشید که در فضا پخش می شود، از انفجار های هسته ای به دست می آید که سوخت آن هیدروژن و خاکستر آن هلیوم است و به همین دلیل در هر شبانه روز سیصد و پنجاه هزار میلیون تن از درون این کره کاسته می شود که سبب می گردد به تدریج لاغر و کم نور شود؛ هر چند در شرایط فعلی به خاطر عظمت این کره کاسته شدن این مقدار تاثیر فوری در وضع آن ندارد. همین معنی در مورد سایر کرات آسمانی نیز صادق است. این ماجرا هم اکنون نیز در جهان هستی در جریان است ولی به صورت تدریجی؛ اما در پایان دنیا شدت می گیرد و طی یک سلسله حوادث زنجیره ای تند و ناگهانی این نظام فرو می ریزد و به عمر این جهان به فرمان خداوند متعا ل پایان داده می شود. در آیه پنجم می خوانیم:« و در آن هنگام که وحوش جمع شوند» بسیاری از مفسران معتقدند که این آیه به حشر حیوانات وحشی در دادگاه قیامت اشاره دارد؛ زیرا آنها نیز در عالم خود و در حدود آگاهی خویش مسؤلیت هایی دارند و اگر ظلم و ستمی به یکدیگر کرده باشند در آنجا قصا ص می شوند این احتما ل نیز داده شده که این آیه بیانگر این نکته است که حیواناتی که در حا ل عادی از هم دور بودند و از یکدیگر می ترسیدند و فرار می کردند از شدت حوادث قیامت همه چیز را فراموش می کنند و در کنار هم جمع می شوند تا شاید با این اجتماع از ترسشان کاسته شود. آیه هفتم می فرماید:« و در آن هنگام که هر کس با همسان خود قرین شود.» در قیامت، صالحان با صالحان و بد کاران با بد کاران خواهند بود و بر خلاف این دنیا که همه با هم آمیخته اند، گاه همسایه مؤمن مشرک است و گاه همسر فرد خوبی شخص بدی است. در قیامت که روز جدا شدن است این صفوف کاملا از هم جدا می شوند. این احتمال را نیز داده اند که بهشتیان با حوریان بهشتی و دوزخیان با شیاطین قرین و هم نشین می گردند. آیه 11 می فرماید:« و در آن هنگام که پرده از روی آسمان بر گرفته شود.» مفسران گفته اند پرده هایی که در این دنیا بین جهان ماده و عالم بالا افکنده شده و مانع آن است که مردم فرشتگان یا بهشت و دوزخ را ببینند کنار می رود و انسان ها حقایق عالم هستی را می بینند. برخی از مفسران بر این اند که این آیه به حوادث قبل از رستاخیز اشاره دارد و منظور از آن درهم پیچیده شدن آسمان ها و نظام هستی است؛ چنان که در آیات زیادی از این مطلب یاد شده است.