ویژه نامه تفسیر جزء ۳۰:

گزیده تفسیر سوره مبارکه عبس:

کانون سبحان / محتوای این سوره در پنج موضوع خلاصه می شود:1- عتاب شدید خداوند نسبت به کسی که در برابر مرد نابینای حقیقت جو برخورد مناسبی نداشت. 2- اهمیت و جایگاه قرآن. 3- ناسپاسی انسان در برابر نعمت های خداوند. 4- بیان گوشه ای از نعمت های خدا. 5- معاد و سرانجام مؤمنان و کافران. [...]


محتوای این سوره در پنج موضوع خلاصه می شود:1- عتاب شدید خداوند نسبت به کسی که در برابر مرد نابینای حقیقت جو برخورد مناسبی نداشت. 2- اهمیت و جایگاه قرآن. 3- ناسپاسی انسان در برابر نعمت های خداوند. 4- بیان گوشه ای از نعمت های خدا.  5- معاد و سرانجام مؤمنان و کافران.

آیات 1تا 10 این سوره مبارکه به اجمال نشان می دهد که خداوند کسی را به این خاطر مورد عتاب قرار داده که فرد یا افراد ثروتمندی را بر نابینای حق طلبی مقدم داشته است. در این که شخص مورد عتاب کیست، اختلاف نظر است. هر چند برخی از مفسران طبق شان نزولی این شخص را پیامبر می دانند و بیان می کنند آن حضرت بر مسلمانی که برای کسب معرفت نزد آن جناب آمده بود چهره در هم کشید و رو ترش کرد. در مقابل این نظر از امام جعفر صادق(علیه السلام) روایت شده که « این آیات درباره مردی از بنی امیه نازل شده که نزد پیامبر(صلی الله علیه و آله) نشسته بود. در همان حال،« عبد الله بن ام مکتوم» - که مردی نابینا و فقیر بود – وارد شد هنگامی که چشم آن شخص به عبد الله افتاد خود را چنان جمع کرد که انگار می ترسید به فقر او آلوده شود و قیافه در هم کشیده، صورت خود را برگردانید. خداوند در این آیات عمل او را نقل کرده و مورد ملامت و سرزنش قرار داده است.» این آیات بیانگر این واقعیت است که اسلام و قرآن اهمیت و احترام خاصی برای  پویندگان راه حق به ویژه از طبقات مستضعف قائل است و به عکس، موضع تند و خشنی در برابر آنها که بر اثر وفور نعمت الهی مست . مغرور شده اند، دارد؛ تا آنجا که راضی نمی شود به خاطر پرداختن به آنان، کمترین رنجشی در این قشر حق طلب پیدا شود؛ چرا که همیشه گروه مستضعف پشتیبان مخلص اسلام و فریادرس پیشوایان بزرگ دین در مشکلات و ایثارگر در میدان های نبرد و شهادت بوده اند. امیر المؤمنین(علیه السلام) در فرمان معروف خود به مالک اشتر می فرماید: «ستون دین و انبوهی مسلمانان و مهیا شدگان در برابر دشمنان، عامه مردم اند، پس باید توجه و میل تو به ایشان افزون تر باشد.»

لینک مرتبط:

۱- سوره مبارکه نباء

۲- سوره مبارکه نازعات

۳- سوره مبارکه عبس

۴- سوره مبارکه تکویر

۵- سوره مبارکه انفطار

۶- سوره مبارکه مطففین

۷- سوره مبارکه انشقاق

۸- سوره مبارکه  بروج

۹- سوره مبارکه طارق

۱۰- سوره مبارکه اعلی

۱۱- سوره مبارکه غاشیه

۱۲- سوره مبارکه فجر

۱۳- سوره مبارکه بلد

۱۴- سوره مبارکه شمس

۱۵- سوره مبارکه لیل

۱۶- سوره مبارکه الضحی

۱۷- سوره مبارکه شرح

۱۸- سوره مبارکه تین

۱۹- سوره مبارکه  علق

۲۰- سوره مبارکه  قدر

۲۱- سوره مبارکه بینه

۲۲- سوره مبارکه زلزله

۲۳- سوره مبارکه عادیات

۲۴- سوره مبارکه قارعه

۲۵- سوره مبارکه تکاثر

۲۶- سوره مبارکه عصر

۲۷- سوره مبارکه همزه

۲۸- سوره مبارکه فیل

۲۹- سوره مبارکه قریش

۳۰- سوره مبارکه ماعون

۳۱- سوره مبارکه  کوثر

۳۲- سوره مبارکه کافرون

۳۳- سوره مبارکه نصر

۳۴- سوره مبارکه مسد

۳۵- سوره مبارکه اخلاص

۳۶- سوره مبارکه فلق

۳۷- سوره مبارکه ناس